Zasady krok po kroku
Każdy z trzech pasjansów potrzebuje całej talii 52 kart. Na ściągawce as liczy się jako 1, walet jako 11, dama jako 12, a król jako 13.
Zegar — najprostszy, od 5 lat
Rozłóż zakryte karty w trzynaście kupek po cztery. Dwanaście kupek ułóż w koło jak godziny na tarczy zegara, a trzynastą — dla króli — na środku. Odkryj wierzchnią kartę ze środka i wsuń ją odkrytą pod kupkę jej godziny. Piątka idzie pod godzinę 5, walet pod 11, a dama pod 12. Potem odkryj wierzchnią kartę tej kupki i powtarzaj. Pasjans wychodzi, gdy odkryjesz wszystkie karty, zanim pojawi się czwarty król.
Wyżej–niżej — od 6–7 lat
Ułóż kilka kolumn odkrytych kart, na przykład pięć po cztery, i odkryj jedną kartę z reszty talii — to stos. Na stos zabierasz kartę z dołu dowolnej kolumny, jeśli jest o jeden wyższa albo o jeden niższa od wierzchniej. Na siódemkę możesz więc wziąć szóstkę albo ósemkę, w dowolnym kolorze. Gdy brak ruchu, odkrywasz na stos kartę z talii. Wygrywasz, gdy opróżnisz wszystkie kolumny. Tak samo działa nasz poziom online Wyżej–niżej, a dla młodszych jest wersja łatwa z kartami od 1 do 10.
Klasyczny — od 8 lat
Ułóż siedem kolumn: w pierwszej jedną kartę, w drugiej dwie i tak dalej, aż do siedmiu. Odkryta jest tylko wierzchnia karta każdej kolumny. W kolumnach kładziesz karty malejąco i na zmianę kolorami, na przykład na czarną dziewiątkę czerwoną ósemkę. Odkryte ciągi przenosisz w całości, a na puste miejsce wolno położyć tylko króla. Asy odkładasz na cztery stosy u góry i budujesz na nich kolory od asa do króla. Gdy brakuje ruchów, odkrywasz kartę z talii. Zagraj online po jednej karcie albo po trzy karty.
Warianty, które spotkasz w domach
- Klasyczny po trzy — z talii odkrywasz naraz trzy karty, a zagrać możesz tylko wierzchnią.
- Wyżej–niżej z kołem — po królu można wziąć asa, a po asie króla.
- Zegar do końca — po czwartym królu nie przerywasz, tylko liczysz, ile godzin udało się ułożyć.
- Jedno przejście przez talię w klasycznym — trudniejsza wersja dla wytrwałych.
Typowe spory i jak je rozstrzygamy
Zegar: czwarty król wyszedł za wcześnie — przegrana? Tak, tu decyduje tasowanie. Po prostu rozłóż karty jeszcze raz. Klasyczny: czy można zdjąć kartę ze stosu u góry z powrotem do kolumny? W wielu domach tak. Ile razy wolno przejść przez talię? Przy jednej karcie zwykle bez limitu, przy trzech często trzy razy. Wyżej–niżej: karta ze środka kolumny? Nie, tylko ta z dołu.
Dla młodszych dzieci
Pięcio- i sześciolatkowi zaproponuj najpierw Zegar. Dorosły pomaga ułożyć tarczę i przypomina, że walet to 11, a dama 12 — przy okazji dziecko uczy się godzin. Potem spróbujcie Wyżej–niżej tylko z kartami od asa do dziesiątki. To ćwiczenie liczenia o jeden w górę i w dół.
Zagraj online
Wszystkie poziomy znajdziesz w grze Pasjans dla dzieci: Wyżej–niżej łatwy i pełny, Klasyczny po jednej i po trzy karty oraz Kto wyżej, czyli wojna z komputerem. Gra podpowiada ruchy, pozwala cofać, a rozdania klasyczne mają zawsze rozwiązanie.
- Zegar (od 5 lat): zagraj online w Zegar — gra sama podpowiada, pod którą godzinę położyć kartę.
- Wyżej–niżej: poziom łatwy online.
- Klasyczny: po jednej karcie online.
