Nazwa „piłkarzyki” oznacza też stół z drążkami i plastikowymi zawodnikami. Na tej stronie chodzi o grę na kartce w kratkę, którą w wielu szkołach znano jako „piłkę nożną na kartce” albo „papierową piłkę”. Do gry nie trzeba niczego oprócz długopisu.
Zasady gry w piłkarzyki na kartce
- Narysujcie boisko: prostokąt 8 na 10 kratek, a na środku krótszych boków bramki szerokie na 2 kratki. Zaznaczcie środek boiska — tam stoi piłka.
- Każdy gracz broni jednej bramki i atakuje drugą. Ustalcie, kto zaczyna.
- Ruch to narysowanie odcinka od miejsca, w którym jest piłka, do jednego z ośmiu sąsiednich punktów kratki: w górę, w dół, w bok albo po skosie.
- Nie wolno rysować po odcinku, który już jest narysowany, ani wzdłuż bandy (linii boiska).
- Odbicie: jeśli piłka zatrzyma się w punkcie, w którym już była, albo na bandzie, rysujesz jeszcze jeden odcinek. Odbić może być wiele z rzędu.
- Jeśli piłka zatrzyma się w nowym, pustym punkcie, ruch przechodzi na przeciwnika.
- Wygrywa ten, kto wprowadzi piłkę do bramki przeciwnika. Gracz, który nie ma żadnego dozwolonego ruchu, przegrywa.
Przykładowy początek meczu
Ala atakuje bramkę na dole kartki, Bartek bramkę na górze. Piłka stoi na środku, zaczyna Ala.
- Ala rysuje odcinek w dół. Piłka staje w nowym punkcie, więc ruch ma Bartek.
- Bartek idzie po skosie w górę i w lewo. Piłka staje tuż na lewo od środka boiska — to też nowy punkt.
- Ala rysuje odcinek w prawo i wraca na środek boiska. Piłka już tam była, więc jest odbicie: Ala rysuje jeszcze raz, tym razem po skosie w dół i w prawo. Ten punkt jest nowy, ruch ma Bartek.
- Bartek rysuje odcinek w lewo i trafia tuż pod środek, do punktu, w którym piłka była po pierwszym ruchu Ali. Odbicie! Bartek chce iść w górę, ale pionowy odcinek do środka już istnieje, a skos w górę i w lewo narysował sam w swoim pierwszym ruchu. Wybiera więc skos w górę i w prawo, do nowego punktu, więc ruch przechodzi na Alę.
Już po czterech ruchach wokół środka boiska powstała plątanina linii. Każdy odwiedzony punkt to potencjalne odbicie, więc im dłużej trwa mecz, tym dłuższe serie odbić i tym ciekawsze akcje.
Strategia: jak strzelić gola
- Wykorzystuj odbicia. Najdalej ucieka się seriami odbić po punktach, które już odwiedziliście. Zanim narysujesz odcinek, sprawdź, dokąd zaprowadzi Cię łańcuch odbić.
- Nie zostawiaj „pułapek” przed własną bramką. Gęsta sieć linii przed Twoją bramką to dla przeciwnika autostrada odbić prosto do siatki.
- Kończ ruch w nowym punkcie, z którego przeciwnik ma mało dróg. Najlepiej taki, z którego większość odcinków jest już narysowana albo prowadzi w złą dla niego stronę.
- Omijaj rogi. W rogu boiska łatwo utknąć bez ruchu, a to oznacza porażkę. Możesz za to spróbować zepchnąć tam przeciwnika.
- Banda pomaga. Dotknięcie bandy daje odbicie, więc akcja skrzydłem wzdłuż linii bocznej (ale nie po niej) bywa szybsza niż przez środek.
Warianty i ułatwienia dla młodszych
Dla 6–7-latków: mniejsze boisko, na przykład 6 na 8 kratek, i odbicia tylko od bandy. Mecz trwa wtedy kilka minut, a dziecko łatwiej przewiduje, co się stanie.
Większe boisko: 10 na 12 kratek i bramki szerokie na 2 kratki. Mecz jest dłuższy i bardziej taktyczny.
Mecz do trzech goli: po każdym golu rysujecie nowe boisko, a zaczyna ten, kto stracił bramkę.
Dwa na dwa: dwie drużyny, gracze ruszają się po kolei: zawodnik drużyny A, zawodnik drużyny B, drugi zawodnik drużyny A, drugi zawodnik drużyny B. Członkowie drużyny nie mogą się naradzać w trakcie ruchu.
Wskazówka animatora: gdy dzieci kłócą się, czy odcinek już był narysowany, niech każdy gracz rysuje swoim kolorem. Od razu widać, kto co narysował i gdzie piłka już była.
Zagraj online — gra pilnuje zasad
Gdy nie ma kartki albo kłócicie się, czy ta kreska już była, zagrajcie w piłkarzyki online: gra pokazuje punkty, do których wolno przesunąć piłkę, sama pilnuje odbić i zużytych kresek, a gol wpada automatycznie. Jest małe boisko 6×8 dla młodszych, boisko jak w zeszycie 8×10 i mecz do trzech goli, z komputerem na trzech poziomach albo we dwoje.
Ciekawostka: gra, która wyszła z zeszytu
Piłka nożna na kartce jest szczególnie popularna w Polsce. Narodziła się w szkolnych zeszytach, a dziś ma też wersje komputerowe i turnieje z rankingami. Matematycznie to gra bez przypadku, z pełną informacją, jak szachy czy warcaby: obaj gracze widzą wszystko, a o wyniku decyduje tylko myślenie. Mimo prostych zasad liczba możliwych przebiegów meczu jest ogromna, bo serie odbić potrafią przenosić piłkę przez całe boisko.
Wolisz gotową planszę?
Zeszyt w kratkę wystarczy, ale rysowanie boiska i bramek zajmuje chwilę i łatwo pomylić się w liczeniu kratek. Gotowa kartka ma dwa boiska 8 na 10 kratek z bramkami, zaznaczonym środkiem i zasadami na dole. Dla wprawionych jest jedno duże boisko 10 na 12.
Inne gry, do których wystarczy zeszyt, zebraliśmy w zestawieniu gier na kartce w kratkę.
