Co jest na arkuszu
- Ściągawka u góry: meldunki z symbolami kolorów (kier 100, karo 80, trefl 60, pik 40) i wartości kart — razem 120 w rozdaniu.
- Tabela rozdań: numer rozdania, licytacja (kto i ile), dla każdego gracza para kolumn „+/−” i „stan” oraz kolumna na meldunki, bombę i beczkę. Przy trzech graczach mieści się około 25 rozdań, a to zwykle cała partia.
- Zasady zapisu w sześciu punktach i ramka „Nasze zasady domowe”: zaokrąglanie, bomba, trzy zera z rzędu, pauza rozdającego, musik, zasady beczki. W tysiącu nie ma jednego kanonu, więc lepiej zaznaczyć wariant przed pierwszym rozdaniem niż kłócić się w połowie partii.
Jak grać w tysiąca — zasady w skrócie
Talia ma 24 karty: dziewiątki, dziesiątki, walety, damy, króle i asy we wszystkich kolorach. Najsilniejszy jest as, potem dziesiątka, król, dama, walet i dziewiątka.
Rozdanie (3 graczy). Każdy dostaje 7 kart, a 3 karty odkłada się zakryte jako musik.
Licytacja. Zaczyna się od 100, a podbija o 10. W wielu domach gracz siedzący po rozdającym ma obowiązkowe 100 i może dalej licytować. Kto deklaruje więcej niż 120, powinien mieć meldunek, bo bez niego tylu punktów nie zbierze. Zwycięzca licytacji bierze musik, oddaje po jednej karcie przeciwnikom i może jeszcze podnieść swoją deklarację.
Rozgrywka. Gra się na lewy: trzeba dokładać do koloru, a gdy się go nie ma — przebić atu, jeśli jest. Atu pojawia się dopiero po pierwszym meldunku. Meldujesz, wychodząc królem lub damą z pary, którą masz na ręce.
Punktacja. Grający, który zebrał co najmniej tyle, ile zadeklarował, dopisuje deklarację (nie to, co zebrał). Jeśli nie ugrał — tyle samo odejmuje. Pozostali dopisują punkty z lew i własnych meldunków, zaokrąglone do pełnych dziesiątek. Wynik może zejść poniżej zera.
Koniec gry. Wygrywa ten, kto pierwszy osiągnie 1000 punktów.
Beczka, bomba i inne warianty — uczciwie
Tysiąc ma wiele odmian regionalnych i rodzinnych, a żadna nie jest „jedyną słuszną”. Najczęściej spotkasz takie:
- Beczka od 800, 880 albo 900 punktów. Na beczce gracz zapisuje tylko wygraną i ugraną licytację, ma na to trzy rozdania, a po nieudanych próbach spada o 120. Spotyka się też wersję, w której na beczce może stać tylko jedna osoba — kto wejdzie drugi, „zrzuca” poprzednią.
- Bomba: zwycięzca licytacji rezygnuje z gry, a przeciwnicy dostają po 60 punktów. Zwykle wolno to zrobić raz albo dwa razy na partię.
- Trzy zera z rzędu: kto trzy razy pod rząd nie zdobędzie ani punktu, traci 120.
- Zaokrąglanie: najczęściej do dziesiątek (5 w górę), ale niektórzy liczą punkty dokładnie.
- Gra we dwoje: po 10 kart i musik dzielony według umowy.
Na kartce próg beczki wybierasz w opcjach, a resztę zaznaczacie w ramce zasad domowych.
Jak prowadzić zapis, żeby się nie pogubić
Zapis prowadzi jedna osoba — najlepiej ta, która akurat nie rozdaje. Po każdym rozdaniu wpisujcie najpierw licytację, potem „+/−” wszystkich graczy, a dopiero na końcu nowe stany. Taka kolejność zapobiega najczęstszemu błędowi, czyli dopisaniu grającemu punktów z kart zamiast deklaracji. Kolumna „stan” daje stały podgląd, kto zbliża się do beczki. W trybie kolorowym jest lekko zacieniona, żeby nie pomylić jej z kolumną zmian. Meldunki zapisujcie w ostatniej kolumnie (na przykład „K♥ — Ania”). Przydaje się to przy sporze, czy ktoś już meldował w tym rozdaniu.
Dla kogo jest tysiąc
Tysiąc to gra dla trzech osób, które znają już podstawy gier w lewy: dokładanie do koloru i przebijanie atu. Dziesięciolatek nauczy się go w jeden wieczór, jeśli dorosły przez pierwsze rozdania gra z nim „w otwarte karty” i tłumaczy, dlaczego licytuje tyle, a nie więcej. Pełna partia do 1000 punktów trwa zwykle od godziny do dwóch. Na krótszy wieczór umówcie się na 500 punktów i beczkę od 400 — wpiszcie to w ramkę zasad domowych. Tabela działa tak samo, zmieniają się tylko progi.
Typowe spory
- Meldunek w pierwszej lewie? W wielu domach meldować można dopiero po wzięciu choćby jednej lewy. Ustalcie to na starcie.
- Ugrałem 130 przy deklaracji 110 — ile wpisać? 110, bo grający zawsze dostaje deklarację, nie więcej.
- Zaokrąglanie 5. Zwykle w górę (65 → 70), ale niektórzy zaokrąglają do najbliższej „parzystej” dziesiątki. Zaznaczcie wybór w ramce.
