Tangram do druku – kwadrat do wycięcia i wzory

Co to jest tangram

Tangram to łamigłówka z kwadratu pociętego na siedem części, nazywanych tanami. Pochodzi z Chin, gdzie mówiono na nią „siedem sprytnych deseczek”. Około dwustu lat temu przywieźli ją do Europy i Ameryki marynarze i kupcy, a zbiory wzorów sprzedawano wtedy jak dziś krzyżówki. Zasada jest krótka: z wszystkich siedmiu elementów trzeba ułożyć wskazaną sylwetkę, tak żeby kawałki się stykały, ale nie nachodziły na siebie.

Właśnie to ograniczenie sprawia, że zabawa jest ciekawa. Kształtów jest tylko siedem, a ułożyć z nich można zwierzęta, ludziki, statki, litery i cyfry — znanych wzorów są tysiące.

Jak przygotować tangram z kartki

1. Wybierz wiek dziecka i wielkość kwadratu, a potem pobierz PDF. Pierwsza strona to kwadrat do wycięcia, kolejne to wzory albo maty.
2. Wydrukuj pierwszą stronę na grubszym papierze lub naklej ją na tekturę. W druku kolorowym każdy rodzaj elementu ma swój kolor, co pomaga młodszym dzieciom.
3. Wytnij kwadrat po grubej ramce, a potem rozetnij go wzdłuż cienkich linii. Tnij dokładnie — krzywe krawędzie sprawiają, że figury się nie domykają.
4. Policz elementy: dwa duże trójkąty, średni trójkąt, dwa małe trójkąty, kwadrat i równoległobok. Trzymajcie je w kopercie, żeby żaden nie zginął.

Przy boku 8 lub 9 cm na jednej kartce mieszczą się dwa kwadraty — dwa komplety dla rodzeństwa albo jeden na zapas.

Jak grać — wzory dopasowane do wieku

• 4–6 lat: maty 1:1. Każda figura ma własną stronę A4 w poziomie. Cień jest dokładnie tej wielkości co wycięte elementy, a przerywane linie pokazują, gdzie co leży — dziecko dopasowuje kształt do kształtu. Obok jest obrazek podpowiedzi, na przykład ryba czy rakieta. Więcej zabaw dla tej grupy znajdziesz w dziale dla dzieci 4–6 lat.
• 7–9 lat: wzory z podpowiedzią. Na stronie jest sześć kart z sylwetkami, a przerywana linia zaznacza położenie dwóch dużych trójkątów. Kiedy one leżą na miejscu, reszta zwykle idzie szybko. Zobacz też gry dla dzieci 7–9 lat.
• 10–12 lat: same cienie. Bez żadnych linii, jak w klasycznym tangramie. Kropki przy nazwie figury mówią, jak trudny jest wzór: jedna — łatwy, trzy — prawdziwe wyzwanie.

Gdy wzory się skończą, warto przejść do wolnego układania: jedno dziecko układa własną postać, drugie zgaduje, co to jest. Tangram to też świetna gra dla jednej osoby — na deszczowe popołudnie albo do pociągu.

Tangram online

Jeśli nie ma pod ręką drukarki ani nożyczek, zagrajcie w tangram online. Elementy przeciąga się palcem, stuknięcie je obraca, a gra przyciąga kawałki na miejsce. Ma te same poziomy co kartka: linie podziału dla maluchów, obrys dużych trójkątów i sam cień dla starszych. Inną łamigłówką do układania na ekranie są puzzle online.

Czego uczy tangram

Tangram ćwiczy wyobraźnię przestrzenną, czyli obracanie kształtów w głowie, zanim dotknie się ich ręką. Dziecko przy okazji poznaje figury geometryczne i odkrywa, że dwa małe trójkąty składają się w kwadrat, a cztery małe trójkąty zajmują tyle miejsca co jeden duży. Starsze dzieci uczą się cierpliwości i planowania: kiedy figura „nie wychodzi”, trzeba cofnąć kilka ruchów i spróbować inaczej. Jeśli szukacie innej spokojnej zabawy z kartką, sprawdźcie rzuć kostką i narysuj albo cały dział gier na kartce.